Financiën V – financiële opvoeding

De afgelopen vier weken ben ik in deze meerdelige serie over financiën ingegaan op het feit dat God ons graag financiële overvloed wil geven. Een gelukkig gezinsleven bestaat niet alleen uit liefde voor elkaar en samen plezier maken; voldoende geld hebben om ruim van te kunnen leven draagt daar ook zeker aan bij. Ik gun het ieder gezin dat ze voldoende hebben om van het leven te kunnen genieten en ook nog uit te kunnen delen aan anderen. Vandaag gaan we eens kijken wat we onze kinderen hierover kunnen meegeven en hoe we hen ook kunnen leren om wijs met geld om te gaan.

Het eerste wat belangrijk is in de financiële opvoeding van onze kinderen, heb je na het lezen van de vorige delen van deze blog als het goed is al gedaan. Dat is namelijk om als ouders het goede voorbeeld te geven. Kinderen imiteren hun ouders. Misschien herken je het wel: je ziet je eigen gewoonten terug bij je kinderen. Dit geldt ook op het gebied van financiën. Denk jij bewust na over je uitgaven en werk je om geld te verdienen? Dan leren je kinderen dat dat ‘normaal’ is en is de kans groot dat ze dit ook zo zullen gaan doen.

Het tweede wat ook erg belangrijk is, is om hen de ruimte te geven om hierin dingen te gaan ervaren en te gaan leren door te doen. We kunnen onze kinderen heel veel vertellen over financiën en hoe dat werkt, maar als ze zelf geen geld hebben om uit te geven dan leren ze het niet. Uit onderzoek blijkt dat van wat we horen, we maar een klein deel onthouden, van wat we horen en zien onthouden we al meer maar van wat we horen, zien én doen, onthouden we het meest. Wanneer kinderen de ruimte hebben om soms verkeerde keuzes te maken en daarvan te leren, zullen ze het meeste leren. Oefening baart kunst.

Daarom is het allereerst goed om je kinderen zakgeld te geven. Het Nibud geeft aan dat je al vanaf 6 jaar zou kunnen beginnen met zakgeld, omdat kinderen dan de verschillende munten kunnen herkennen. Echter hebben ze dan nog weinig tijdsbesef en zullen ze het zakgeld direct uit willen geven. Zelf kreeg ik vanaf mijn achtste zakgeld. Ik denk dat je rond die leeftijd wel kunt beginnen om je kinderen echt dingen te gaan leren over geld. Vanaf 12 of 13 jaar zou je kunnen beginnen met het geven van kleedgeld.

Wanneer je je kinderen zakgeld en/of kleedgeld geeft, spreek je duidelijk met hen af wat ze daarvoor moeten kopen. Bijvoorbeeld toen ik zakgeld kreeg, moest ik daarvan ook zelf cadeautjes kopen voor gezinsleden. Cadeautjes voor familie hoefde dan weer niet. Maar je kunt ook afspreken, zeker als ze wat ouder zijn, dat ze bijvoorbeeld hun eigen verzorgingsproducten moeten kopen. Bij kleedgeld spreek je af: moeten ze hier alles van kopen, of koop jij bijvoorbeeld nog steeds hun winterjas en schoenen voor ze (de duurdere uitgaven)? Houd in de hoogte van het bedrag rekening met wat je kind ervan moet kopen. Alleen zakgeld geven zonder dat er iets van gekocht hoeft te worden, geeft hen minder gelegenheid om te leren, omdat het dan niet uitmaakt wat ze met hun geld doen. Geef je kinderen bovendien de ruimte om te leren. Wanneer ze een keer de fout ingaan, doordat ze hun zakgeld al uitgegeven hebben terwijl er nog een cadeau gekocht moest worden, leen hen dan iets om het alsnog van te kopen. Het is vervelend als kinderen zonder cadeau naar een feestje moeten door hun beginnersfouten. De lening kunnen ze terugbetalen van het zakgeld van volgende week.

Help je kinderen ook door met hen te praten over de besteding van hun geld. Zet eens samen op een rijtje wat dingen die gekocht moeten worden, zullen gaan kosten en hoe lang ze daar voor moeten sparen. Leg ze uit dat ze soms hun wensen zullen moeten afstemmen op hun inkomsten. Bijvoorbeeld als ze iets willen dat heel duur is, dat ze daar dan een tijd voor moeten sparen of moeten kiezen voor iets dat goedkoper is.  Leg ze uit dat sommige dingen nodig zijn en andere dingen alleen maar leuk. Leer ze om eerst te kopen wat nodig is en daarna, als er geld over is, er leuke dingen mee te doen, of misschien zelfs iets extra’s te sparen zodat ze hun spaardoelen sneller behalen. Leg hen ook uit dat reclamemakers graag willen dat je kinderen veel geld uitgeven aan hun product, maar dat het meestal slimmer is om dat niet te doen.

Vervolgens is het goed om je kinderen de principes uit de Bijbel mee te geven. In de eerdere blogs hebben we deze besproken: God wil ons graag zegenen, we mogen op Hem vertrouwen en het is een zegen om te geven. Neem af en toe één van de principes erbij en leg ze uit aan je kinderen. Vertel hoe jij dit doet, en maak het ook praktisch voor je kinderen hoe zij dit zouden kunnen doen. Bijvoorbeeld als het gaat over de verhouding van geven, sparen en uitgeven, zou je met je kinderen kunnen afspreken dat ze van hun zakgeld elke week 10 procent in de collecte doen, 20 procent sparen en 70 procent kunnen uitgeven (of weggeven). Zo raken ze hier van jongs af aan mee vertrouwd. Leg je kinderen hierbij wel uit waarom we geven en waarom sparen goed is, zodat ze niet ‘zomaar iets doen’ maar begrijpen waarom ze dit doen. Sparen kun je voor jongere kinderen visueel maken door middel van een spaarpot, dit zegt hen meer dan een saldo op de bank.

Praat met je kinderen ook over Gods voorziening en laat hen merken dat je zelf op Hem vertrouwt. Neem ze tot op bepaalde hoogte mee in de keuzes die je maakt. Je hoeft niet de hoogte van jullie hypotheek en de kosten van jullie verzekeringen met je kinderen te bespreken, maar je kunt bijvoorbeeld wel uitleggen dat jullie ervoor gekozen hebben een extra donatie te doen aan een goed doel en waarom jullie dit doen. Zo gaan ze merken dat het leuk is om te geven. Spreek bijvoorbeeld ook met hen af dat ze, naast de collecte, een keer per maand of een keer per jaar een gift geven aan een goed doel. Eerder schreven we ook een blog over hoe je je kinderen kunt leren om dankbaar en vrijgevig te zijn, deze kun je hier teruglezen.

Hiermee zijn we aan het einde gekomen van deze serie blogs over financiën. Ik hoop dat je er veel van geleerd hebt, maar bovenal dat je de tips die ik je heb gegeven bent gaan toepassen. Want ik geloof dat je hierdoor als gezin financieel gezegend zult gaan worden. Ik wens je veel plezier met de ontdekkingstocht hoe rijk Gods genade en voorziening voor ons is!

Imke