De zon breekt door in het gezin van Linda

Gezinsfundament (409)Naar aanleiding van een seminar van Gezinsfundament, benaderde Linda* ons. Haar zoontje Bram* (4 jaar) had sinds enkele weken veel moeite om naar school toe te gaan. Hij zei steeds zijn moeder te missen en wilde bij haar blijven. Het afscheid bij het naar school brengen verliep moeizaam. Thuis is Bram soms helemaal overstuur als iets anders gaat dan hij wil. Dit kost Linda veel energie en ze weet niet hoe ze hier mee om moet gaan. Ze had ook al eens bij het consultatiebureau vragen rondom de opvoeding van Bram neergelegd. Daar suggereerden ze dat Bram misschien wel ADHD of iets anders zou hebben. Linda vond dit niet prettig en besloot daarom om Gezinsfundament om raad te vragen. Ze stuurde mij een berichtje met de vraag of ik wist wat de oorzaak is van de problemen van Bram en of ik kon helpen met het zoeken naar een oplossing.

Onlangs ben ik bij Linda thuis geweest en hebben we de situatie doorgesproken. Linda heeft twee jaar geleden haar baan opgezegd om volledig thuis te zijn voor Bram te zijn. Ze vindt het fijn om veel dingen samen met hem te doen. Wel heeft ze het idee dat Bram hierdoor misschien soms te veel aandacht krijgt. Ook geeft ze aan dat ze het moeilijk vindt om grenzen te stellen in de opvoeding van Bram. Ze doet veel dingen voor hem, die een vierjarige ook best zelf zou kunnen. Dit lijkt de oorzaak te zijn van het probleem. Bram is gewend geraakt aan de volle aandacht van zijn moeder en aan het feit dat zij alles voor hem doet. Op school moet hij veel zelfstandiger zijn en mist hij deze aandacht. En omdat Linda het moeilijk vindt grenzen te stellen, is Bram gewend dat hij wanneer hij iets graag wil, hij het bijna altijd voor elkaar krijgt.

Linda vertelt me dat ze vanuit haar eigen verleden het moeilijk vindt om grenzen te stellen. Ze heeft in haar jeugd grenzen als beangstigend ervaren en wil juist liefdevol zijn voor haar eigen zoontje. Moedig van haar dat ze dit toe durft te geven! Maar ze doorzag daarin niet dat ze Bram hiermee eigenlijk tekort deed. Remko*, Linda’s man, vindt het makkelijker om grenzen te stellen naar Bram. Maar omdat Linda vanuit haar eigen angst voor grenzen veel minder grenzen wilde stellen naar Bram toe, corrigeerde ze Remko daarin. Dit maakte Remko onzeker in zijn vaderschap. Hij wist niet meer hoe hij goed met Bram om moest gaan en twijfelde aan zijn eigen instinct. Dit deed hun huwelijk geen goed.

Ik leg Linda uit dat in de leeftijdsfase waarin Bram zich bevindt, hij bezig is met het ontwikkelen van zelfstandigheid. Daar heeft hij de grenzen van zijn ouders bij nodig, die hem dingen zelf laten doen en ontdekken en het niet meteen van hem overnemen wanneer hij zegt dat het even niet lukt. Op de momenten dat hij overstuur raakt wanneer iets niet gaat zoals hij wil, schreeuwt hij eigenlijk om een grens. Samen met Linda stel ik een lijstje op van handelingen die Bram op zijn leeftijd eigenlijk zelf zou moeten doen, maar die zij nu nog voor hem doet. Dit zijn alledaagse dingen zoals brood smeren, een mandarijn pellen en zijn speelgoed opruimen.

Ook kijk ik met haar mee wanneer ze Bram tussen de middag van school haalt en ze samen lunchen. Ik moedig haar aan om Bram te stimuleren in zijn zelfstandigheid. Zo wil hij die middag graag een korte broek aan omdat een buurjongen dat ook had, maar wil Linda dit in eerste instantie niet omdat het in haar ogen niet warm genoeg is. Maar ik leg haar uit dat hij hier geen schade aan zal ondervinden (het is aardig weer) en dat het daarom goed is dat hij soms ook zelf ontdekt of zijn eigen keuzes wel handig zijn. Tijdens de lunch zeg ik haar zachtjes voor hoe ze kan reageren wanneer hij vraagt of zij boter op zijn brood wil doen. Bij de eerste boterham geeft Linda nog toe aan Brams vraag, maar bij de tweede houden we vol en pakken door: Bram smeert zelf zijn brood, hij is een grote jongen die dat zelf goed kan, mama doet het niet voor hem. Wanneer hij begint te drammen geeft Linda Bram een keuze: aan tafel hebben we het gezellig, dus kies maar: of je smeert zelf je boterham, of je gaat naar de gang. Jij mag kiezen, het is jouw keuze. Ik zie aan haar dat ze het moeilijk vindt dit vol te houden, maar met mijn coaching lukt het haar. Bram is van slag door de vasthoudendheid van zijn moeder en komt al snel van de gang af om opnieuw aan zijn moeder te vragen zijn brood voor hem te smeren. Ook melk inschenken lukt hem niet, maar we houden het voor dit moment even bij één uitdaging voor Bram.

Terwijl hij om hulp vraagt bij het brood smeren, zegt Bram keer op keer met volle overtuiging dat hij het zelf niet kan. Linda ziet hierdoor nu heel goed in wat haar gebrek aan grenzen bij Bram heeft gedaan. Doordat ze alles direct van hem overnam, heeft hij geen zelfvertrouwen opgebouwd. Hij heeft geleerd dat hij veel dingen niet kan, dat hij daar zijn moeder voor nodig heeft. Het doet Linda pijn om dit te zien en ze wil hier graag verandering in aanbrengen en hem nieuwe dingen aanleren. Bram kan even niet goed omgaan met de nieuwe situatie en weigert zijn brood op te eten, omdat er in zijn ogen te weinig boter op zit. De maaltijd verloopt niet gezellig maar Linda heeft wel haar geloof in Brams vaardigheden duidelijk gemaakt: hij kan zelf zijn brood smeren. Na de lunch loopt Bram boos naar zijn kamer. Linda heeft het even moeilijk en vraagt of ze wel even gezellig een filmpje met hem mag kijken. Natuurlijk mag dat! Ze genieten nog even van een fijn moment samen voordat de school weer begint.

Later vertelt Linda me dat Bram die middag op school last heeft gehad van buikpijn. Hij moet kennelijk wennen aan de nieuwe houding van zijn moeder en heeft last van de spanning die dit met zich meebrengt. ’s Middags valt hij op de bank in slaap. Ook voor Linda was het een uitputtende dag. Maar de volgende ochtend krijg ik een super enthousiast berichtje van Linda. Bram heeft zelf zijn brood gesmeerd, zijn brood gesneden, zelf zijn melk ingeschonken, zich zelf aangekleed. Hij was helemaal trots dat hij het zelf kon, zonder mama! Vervolgens zong hij blij ‘Hij ken je als je blij bent, Hij kent je als je straalt, God houdt van jou’. Linda is een gelukkige moeder en is ook super trots op haar zoon! Alle strijd van de vorige dag is meer dan de moeite waard geweest.  En ik ben trots op Linda, dat ze door heeft gezet en hiermee zo´n mooi resultaat heeft behaald.

Die avond heeft Linda een gesprek met Remko. Tijdens haar gesprek met mij, is ze gaan inzien wat haar angst voor grenzen gedaan heeft bij Remko. Tot dan toe vond ze Remko veel te star in de opvoeding, maar nu ziet ze in dat ze zijn ‘starheid’ nodig heeft om haar te helpen bij het stellen van grenzen. Linda geeft eerlijk aan Remko aan dat ze al die tijd fout zat en dat ze begrijpt dat Remko door haar houding onzeker is geworden in zijn vaderschap. Erg moedig van haar dat ze hierin open en eerlijk is! Dit doet Remko erg goed en lucht hem op. Samen besluiten ze een nieuwe weg in te slaan. Een paar dagen later hoor ik dat het veel beter gaat in het gezin. Linda en Remko overleggen meer, doen de opvoeding van Bram meer samen en het gedrag van Bram is veel beter te hanteren. Ze kunnen als gezin weer genieten, de zon is weer gaan schijnen!

Voor Linda is er nog een weg te gaan om in alle situaties grenzen te stellen aan het gedrag van Bram. De avondmaaltijd vindt ze nog lastig en ook zijn er nog situaties waarin ze zich nog niet realiseert dat ze door een grens te trekken, een probleemsituatie heel gemakkelijk om kan keren tot een leermoment voor Bram. De komende periode ga ik daarom verder met Linda aan de slag om te kijken waar ze nog meer grenzen in kan stellen en om haar te coachen hoe ze dit kan doen.

Imke

* De namen en foto in dit verhaal zijn fictief in verband met de privacy.