Voorbeelden keuzes bieden en consequenties stellen

Vandaag een blog voor ouders die wel eens een seminar Grenzen stellen of een webinar Machtsstrijd voorkomen of Bijsturen in liefde van ons hebben bijgewoond. Hierin leggen we uit waarom het goed is om je kinderen keuzes te bieden en consequenties te stellen en hoe dit werkt. Tijdens een seminar dat ik onlangs gaf, vroeg één van de deelnemers of ik ook voorbeelden op mijn website had staan. Dat vond ik een goed idee. Daarom vandaag een hele lijst met voorbeelden van mogelijke keuzes die je je kinderen zou kunnen bieden en consequenties die je zou kunnen stellen. Ik hoop dat dit je gaat helpen om situaties in je gezin gemakkelijker te maken! NB: Het zijn voorbeelden ter inspiratie, kijk zelf wat in jouw situatie passend is.

Keuzes:

  1. Als een kind binnenshuis met een bal aan het spelen is:
    Ga je met de bal naar buiten of ga je met iets anders spelen?
  2. Als een kind met zijn schoenen op de bank of stoel zit:
    Zet je je voeten op de grond of doe je je schoenen uit?
  3. Als een kind zich moet gaan aankleden maar met andere dingen bezig is:
    Doe je eerst je broek aan of eerst je shirt? Of: Ga je je eerst aankleden of wil je eerst naar de wc?
  4. Als een kind ’s avonds naar bed moet maar tijd probeert te rekken:
    Wil je zelf naar boven lopen of wil je bij mij op de rug?
  5. Als je kind tijd rekt terwijl hij zijn pyjama aan moet en zijn tanden moet poetsen:
    Met welke tandenborstel (laat er twee zien) wil je vandaag je tanden poetsen? Welke pyjama wil je vandaag aan? Doe je eerst je pyjama aan of ga je eerst je tanden poetsen?
  6. Als je bijna weg moet (op visite bij oma bijvoorbeeld) maar een kind is nog ergens mee aan het spelen en reageert daarom niet als je zegt dat jullie weggaan:
    Wil je de puzzel (of de treinbaan, of waar je kind ook maar mee aan het spelen is) meenemen naar oma of wil je die thuislaten?
  7. Als je kind als taak heeft om de tafel te dekken maar dit niet doet:
    Wil je de tafel dekken of wil je liever straks de tafel afruimen en de vaat doen?
  8. Als je kind niet begint met eten terwijl jullie aan het avondeten zitten:
    Wil je eerst je groenten opeten of eerst je aardappels?
  9. Als je dochter graag een rokje aan wil maar het is daar te koud voor:
    Wil je er een legging onder of doe je een broek aan?
  10. Als je kind klaagt of zeurt over iets (bijvoorbeeld over het eten) of als hij zijn broertje of zusje pijn doet:
    Ga je gezellig doen of ga je naar je kamer?
  11. Als je kind bij binnenkomst zijn jas en tas op de grond gooit:
    Ga je eerst je jas ophangen of eerst je tas opruimen? (Daarna kunnen we…)
  12. Als je kind tijdens een feestje bij iemand anders vervelend doet:
    Ga je gezellig doen of zullen we naar huis gaan?
  13. Als je kind regelmatig ongevraagd snoep of koeken uit de kast pakt wanneer jij het niet ziet:
    Ga je voortaan vragen of je een snoepje of koekje mag, of zal ik maar niks lekkers meer kopen?
  14. Als je kind later thuiskomt dan afgesproken na een middagje spelen en daardoor te laat is voor het avondeten:
    Ga je een volgende keer op tijd thuiskomen of wil je het avondeten dan maar overslaan? (NB: Geef je kind, indien hij kiest om het avondeten dan maar over te slaan, geen alternatieven, dus geen brood ’s avonds omdat hij trek heeft en geen andere (lekkere) dingen. De volgende dag is er weer ontbijt. Anders is het te makkelijk om het avondeten over te slaan.)
  15. Als je kind zijn gymtas is vergeten op school terwijl hij de spullen vanavond nodig heeft voor het sporten:
    Hoe ga je het oplossen? Als hij zelf niet met een idee komt: Ga je lopend terug naar school om je tas op te halen of met de fiets?
  16. Als je kind zijn vuile kleren niet in de wasmand doet:
    Ga je je kleren in de wasmand doen of wil je ze zelf uitwassen?
  17. Als je kind tijdens het avondeten van tafel af gaat terwijl jullie nog niet klaar waren:
    Ga je zelf terug op je stoel zitten of zal ik je erop zetten?
  18. Als je kind (bijvoorbeeld op vakantie op een vreemde slaapkamer) steeds uit bed komt en in de koffers gaat rommelen:
    Ga je in je bed slapen of wil je op de gang op de grond slapen? (Opmerking: dit klinkt heftig maar je kind zal het niet leuk vinden om op de grond te liggen en er hooguit een minuutje willen liggen, om zich dan te bedenken dat hij maar snel in zijn bed gaat liggen. Van een minuutje op de grond liggen, krijgt hij niks.)
  19. Als je kind met vieze moddervoeten het huis in wil lopen:
    Doe je je schoenen bij de deur uit of ga je zometeen het hele huis dweilen?
  20. Als je kind op een verjaardag geen zin heeft om bekenden te begroeten:
    Geef je opa en oma een hand of een knuffel?

Een tip: maakt je kind geen keuze, vraag dan: “Kies jij of kies ik?”

Positieve consequenties:

  1. Als kinderen ’s ochtends met het opstaan en aankleden de neiging hebben er te lang over te doen waardoor ze te laat komen voor school:
    Als je tijd over hebt voor je naar school moet, mag je nog even op de iPad.
  2. Als je kind ’s avonds niet gaat slapen:
    Als je nu lekker gaat slapen, kunnen we morgen samen een taart bakken. (NB: Biedt dit alleen aan als je toch al van plan was een taart te gaan bakken, niet als een extra beloning. Was je dit niet van plan, neem dan iets anders leuks dat je de volgende dag van plan was te gaan doen.)
  3. Als je kind in bed ligt te roepen of huilen en daardoor een broertje of zusje wakker houdt en je daarnaast weet dat hij het fijn vindt om de deur van zijn kamer op een kiertje te houden:
    De deur van je slaapkamer mag op een kiertje blijven als je stil bent.
  4. Als je kind ’s ochtends vaak te vroeg uit bed komt:
    Je mag om zo laat uit je bed komen. Voor kinderen die nog geen klok kunnen kijken: zet een tijdschakelklok op een schemerlampje die om die tijd aan gaat en zeg: je mag uit je bed komen als het lampje aan gaat. Komt je kind toch steeds eerder uit bed: als je in bed blijft / op je kamer blijft tot het lampje aan gaat, mag je even een filmpje kijken bij ons in bed. Of: op de computer spelen is alleen voor kinderen die ’s morgens in bed blijven tot zo laat.
  5. Als je kind ’s avonds vaak te laat thuis komt en hij gaat vanavond weer weg:
    De badkamer moet morgen schoongemaakt worden. Als jij vanavond op tijd thuis bent, dan begrijp ik dat jij je rust nodig hebt en zal ik de badkamer schoonmaken morgen. (Als je later dan afgesproken thuiskomt, heb je kennelijk energie over en mag jij de badkamer morgen schoonmaken.)
  6. Als je kind een klusje moet doen maar dat voor zich uit schuift:
    We gaan zo met z’n allen … (iets leuks doen), wie zijn klusje klaar heeft mag meedoen. Of als je kind zometeen weggebracht moet worden ergens naartoe: Ik breng je weg zodra je je klusje klaar hebt.
  7. Als je kind graag een iPad of mobiele telefoon mee naar zijn kamer wil nemen maar ook nog huiswerk moet maken:
    Een iPad of mobiele telefoon meenemen naar je eigen kamer kan als ik weet dat je dan ook gewoon je huiswerk maakt. (Dit moet je voor vandaag aankijken en heeft morgen consequenties: is het goed gegaan dan mag hij/zij morgen de iPad mee naar de eigen kamer nemen, zo niet, dan niet.)
  8. Als je kind regelmatig speelgoed laat slingeren door het huis:
    Je kunt met het speelgoed spelen dat je opgeruimd hebt. (Praktische tip: doe het speelgoed dat ’s avonds nadat je kind naar bed is gegaan wat nog ergens ligt, in een bak die je afgesloten op zolder zet: de rommelgevangenis. Dingen die hierin zitten, komen pas na een week weer vrij.)
  9. Als je kind overdag met meerdere dingen tegelijk speelt en overal dingen heeft liggen:
    Je mag met het volgende gaan spelen, als je het vorige hebt opgeruimd.
  10. Als je kind tegen je schreeuwt of brutaal tegen je praat:
    Ik luister naar je als je op een normale toon tegen me praat.
  11. Als je kind soms te lang op de computer zit:
    Zelf bepalen of en wanneer je op de computer gaat, mag als je ook genoeg andere dingen doet. Lukt dat niet, dan zal ik je computertijden bepalen.
  12. Als je kind zijn bord niet leeg eet:
    Er is een toetje voor iedereen die zijn bord heeft leeggegeten.
  13. Als je kind zijn tanden niet wil poetsen:
    Snoepen (of zelfs: eten) kan alleen als je ook je tanden poetst. (Opmerking: dit klinkt heftig, maar je kind zal hooguit één maaltijd hierdoor overslaan en dan alsnog snel zijn tanden gaan poetsen, want hij krijgt vanzelf honger. Eén maaltijd een keer overslaan, is niet erg, zolang je kind maar voldoende (water) drinkt. Heeft je kind erg veel moeite met eten en zou hij het liefst nooit eten, bedenk dan iets anders.)
  14. Als je kind mopperend zijn klusjes doet:
    Als je zonder mopperen je klusje doet, mag je volgende week een ander klusje uitkiezen (van de klusjeslijst).
  15. Wanneer je ’s avonds jongere broertjes of zusjes op bed gaat leggen terwijl de tafel ook nog afgeruimd moet worden:
    Wanneer de tafel afgeruimd is en alles in de vaatwasser staat als ik zo klaar ben met je broertje/zusje op bed leggen, kunnen we nog een spelletje doen samen.
  16. Als je kind bij een brunch of buffet de neiging heeft alleen maar ongezonde dingen te pakken:
    Je mag zo een cakeje als je eerst een boterham / een schep pasta /…. (iets gezonds) opeet.
  17. Als je kind in het weekend (of bij kinderen die nog niet naar school gaan) er lang over doet om zich aan te kleden:
    Als je voor 9:00u bent aangekleed, kunnen we nog even samen naar de speeltuin, voordat we boodschappen moeten gaan doen.
  18. Als je kind graag bij een vriendje wil spelen vanmiddag maar ’s ochtends respectloos met jou als ouder omgaat:
    Bij anderen spelen kan als je respectvol met mensen om kunt gaan.
  19. Als je kind op school in plaats van op te letten en mee te doen, regelmatig anderen zit te pesten of met andere dingen dan zijn schoolwerk bezig is:
    ’s Middags na schooltijd spelen is voor kinderen die op school gewoon meedoen en opletten. Lukt dat niet, dan vraag ik de meester of juf om extra opdrachten die je na schooltijd mag maken, zodat je toch voldoende leert.
  20. Als je kind soms zomaar wegrent wanneer jullie samen op pad zijn:
    We kunnen alleen naar de speeltuin / naar … (iets leuks gaan doen) als jij bij ons blijft of even zegt waar je naar toe gaat als je verder weg wilt. (Heeft je kind zich hier niet aan gehouden, dan betekent dat dus voorlopig geen uitjes. Na een tijdje kun je hem een nieuwe kans geven. Bij kleinere kinderen werkt het goed om af te spreken dat ze je hand of de buggy vasthouden.)

Staat jouw situatie er niet tussen? Mail me dan, dan denk ik met je mee welke keuzes jij zou kunnen bieden of welke consequenties jij zou kunnen stellen voor je kind!

Imke